Ventilatie ontwerpproces

Een ventilatieontwerp beschrijft niet alleen hoeveel lucht in een ruimte wordt af en aangevoerd, maar ook hoe die lucht door de woning wordt getransporteerd, verdeeld en ingeregeld. Vereiste luchthoeveelheden, kanaalopbouw en systeemweerstand vormen daarbij één geheel. Wanneer deze onderdelen in samenhang worden ontworpen, ontstaat een systeem dat voorspelbaar functioneert.

Van luchthoeveelheid naar systeemopzet

Het ontwerpproces start met het berekenen van de ventilatiebehoefte per ruimte. Deze eisen zijn vastgelegd in het Bbl en vormen het uitgangspunt voor het volledige ventilatiesysteemontwerp. Het kanalenstelsel moet vervolgens zo worden ontworpen dat deze debieten daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden, zonder te hoge weerstanden.

Advies

Kanaalrouting bepaalt systeemgedrag

De kanaalrouting heeft directe invloed op het drukverlies in het systeem. Elke meter kanaal, bocht of aftakking voegt weerstand toe. Deze weerstand heeft invloed op:

  • hoeveel capaciteit het ventilatietoestel moet leveren;
  • hoe lucht zich over het systeem verdeelt.

Lange kanalen en veel bochten vergroten de systeemweerstand en maken het systeem gevoeliger, minder energiezuinig en zorgen voor meer geluidsproductie. Daarom moet routing al in het ontwerp worden afgestemd op vloeropbouw, schachten en beschikbare ruimte.

Systeemkeuze en luchtverdeling

De manier waarop lucht wordt verdeeld, bepaalt hoe stabiel het systeem blijft tijdens uitvoering en gebruik.

Bij een (radiaal) ventilatiesysteem met een luchtverdeelkast worden de kanalen van iedere ruimte verbonden met de luchtverdeelkast. De luchthoeveelheid per ruimte kan hierdoor eenvoudig en onafhankelijk worden ingeregeld en het systeem is minder gevoelig voor kleine afwijkingen. Daarnaast is er door te werken met een luchtverdeelkast minder kans op spraakoverdracht.

In een vertakt systeem delen meerdere ruimtes één kanaaltraject. Bij aanpassingen van ruimtes moet daardoor naar het hele traject worden gekeken. Een radiale luchtverdeling zorgt er daardoor voor dat prestaties per ruimte consistenter en beter reproduceerbaar zijn tussen woningen en projecten.

Inregelen als onderdeel van het ontwerp

Het verdelen van luchthoeveelheden gebeurt door het gecontroleerd opbouwen van weerstand in het systeem. Waar deze weerstand wordt opgebouwd en hoe de debieten worden vastgelegd, zijn daarom ontwerpvraagstukken.

Door de inregeling al in het ontwerp vast te leggen, wordt het functioneren van het systeem vooraf bepaald.

Ontwerp los van het ventilatietoestel

Een ventilatieontwerp wordt opgesteld op basis van de benodigde prestaties, niet op basis van een specifiek ventilatietoestel. Het toestel moet de capaciteit leveren waar het ontwerp om vraagt, niet andersom.

Door het ontwerp toestelonafhankelijk op te zetten, ontstaat de ruimte om later in het proces een passend ventilatietoestel te selecteren dat aansluit bij de benodigde luchthoeveelheden, systeemweerstand en gekozen systeemopbouw.

Dit maakt het mogelijk om verschillende toestellen te beoordelen zonder het ventilatie systeem opnieuw te moeten ontwerpen.

Van ontwerp naar voorbereiding

Deze manier van ontwerpen: toestel onafhankelijk, systeemgericht en gericht op reproduceerbare prestaties , vormt de basis van de Ubbink aanpak. Ventilatie wordt hierbij benaderd als één samenhangend systeem dat vanaf het eerste ontwerp wordt afgestemd op bouwkundige randvoorwaarden en de latere uitvoering.

Hiermee verschuift ventilatie van een ontwerp opgave naar een integraal onderdeel van het bouwproces. 

Advies
Vragen over ventilatie?

Ventilatie projectmatig geregeld: van ontwerp tot oplevering

Wanneer het ventilatieontwerp vroeg in het proces wordt vastgelegd, verandert ook de manier waarop het systeem in het project wordt meegenomen. In de praktijk betekent dit dat ontwerp, bouw, levering, montage en oplevering op elkaar worden afgestemd. Ubbink ondersteunt bouw en installatiepartijen in dit volledige proces. Onderstaand stappenplan laat zien hoe deze werkwijze eruitziet.

Air Excellent configurator

Stap 1 – Samen het ventilatiesysteem bepalen

Het ventilatiesysteem wordt bij voorkeur al in de ontwerpfase vastgesteld, in afstemming tussen aannemer en installateur. Ubbink ondersteunt dit proces met ventilatieadvies en ontwerptools. De Aerflux ventilatieconfigurator vertaalt projectgegevens naar een technisch ventilatie advies afgestemd op de regelgeving. Op basis van woningindeling, gebruiksfuncties en vloer oppervlakken maakt de configurator in enkele stappen een volledige ventilatieberekening voor de woning. De Aerflux ventilatieconfigurator levert onder meer:

  • Technische berekeningen en systeemadvies
  • Materiaal en documentatie
  • Samenwerking en projectbeheer

Technische berekeningen en systeemadvies

  • berekende luchthoeveelheden per ruimte volgens de geldende ventilatie eisen
  • een technisch overzicht met luchtsnel heden, drukverlies en debieten per kanaal 
  • selectie en dimensionering van het Air Excellent luchtverdeelsysteem 
  • bepaling van het aantal benodigde restrictieringen per aftakking 
  • selectie van dak en geveldoorvoeren 
  • selectie van geïsoleerde kanaalsyste men (Aerfoam) voor de verbinding met buitenlucht

Materiaal en documentatie

  • een complete materiaalstaat voor het ventilatiesysteem
  • downloadbare berekeningen en materiaaloverzichten 
  • een rapport dat direct kan worden toegevoegd aan het bouw en Wkb dossier

Samenwerking en projectbeheer

  • integratie van tekeningen en berekeningen binnen de configurator
  • archivering van projectdocumenten en berekeningen
  • een QR code waarmee berekeningen op mobiel kunnen worden bekeken en aangepast bij wijzigingen in het kanalenstelsel

Het resultaat is een technisch uitgewerkt ventilatieadvies dat ontwerp, materiaalkeuze en documentatie samenbrengt. Het rapport is bovendien één gedeeld uitgangspunt waar zowel de bouwer en installateur, de ontwerpers als de uitvoerder inzage in hebben.

Prefab Air Excellent

Stap 2 – Vertaling naar bouwvoorbereiding en prefab

Na de berekening van de ventilatiebehoeften en de benodigde materialen verschuift de aandacht naar de bouwvoorbereiding. In deze fase wordt bepaald hoe ventilatie fysiek in het bouwproces en/of het prefab proces wordt geïntegreerd. Ook in deze fasen kan door aannemers en installateurs een beroep worden gedaan op Ubbink. Daarnaast werkt zij onder andere samen met betonvloerproducenten om ventieladapters al tijdens de productie van breedplaatvloeren in te storten. Ook complete kanalenstelsels kunnen in de prefabfase worden voorbereid en in de vloer worden ingestort. De posities worden afgestemd op het ventilatieontwerp en opgenomen in de productietekeningen. Hierdoor:

  • liggen ventielposities definitief vast vóór de start van de bouw;
  • vervalt boren en aanpassen tijdens de afbouw;
  • sluit de uitvoering één op één aan op het ontwerp.

Ventilatie verschuift hiermee van een installatie die tijdens de bouw wordt ingepast naar een systeem dat integraal onderdeel wordt van het bouwproces en prefabricage.

Stap 3 – Complete levering via de groothandel

Op basis van het ontwerp van de Aerflux ventilatieconfigurator kan het ventilatiesysteem per project (of delen van het project) slim logistiek worden geleverd via de groothandel. Ubbink werkt samen met groothandelspartners om ventilatiesystemen compleet logistiek af te stemmen op het bouwproces. De materialen worden daarbij als een afgestemd pakket op de bouwlocatie geleverd. De materiaalstaat uit de configurator vormt hierbij het uitgangspunt. Alle componenten, van luchtverdeelsysteem en kanalen tot leidingen en dakdoorvoeren, worden afgestemd op het project en op het juiste moment geleverd. Voordelen in de praktijk:

  • minder logistieke afstemming tijdens de bouw;
  • minder kans op ontbrekende onderdelen;
  • voorspelbare montageplanning; 
  • uitvoering volgens het vastgelegde systeemontwerp.


transport

Stap 4 – Ondersteuning door technische experts tijdens montage

Wanneer de montagefase start, wordt zichtbaar of ontwerp en voorbereiding goed op elkaar aansluiten. Op basis van het ontwerp van de Aerflux configurator beschikken installateurs over:

  • ontwerpdocumentatie en materiaallijsten;
  • inzicht in systeemopbouw en componentkeuze; 
  • uitgangspunten voor montage en inregeling.

Daarnaast stelt Ubbink praktische kennis beschikbaar via:

  • video’s voor montage en toepassing van ventilatiecomponenten;
  • kennisartikelen en checklists voor ontwerp, uitvoering en oplevering;
  • de online kennisbank en digitale onder steuning.

Wanneer extra ondersteuning nodig is, kunnen installateurs en bouwers direct contact opnemen met de technische specialisten van Ubbink voor advies tijdens ontwerp of uitvoering.

Hiermee wordt de stap van ontwerp naar uitvoering niet alleen technisch voorbereid, maar ook actief begeleid.

Resultaat van deze stap

  • iedereen vanaf ontwerp tot uitvoering werkt vanuit duidelijke en gedeelde uitgangspunten;
  • vragen tijdens uitvoering kunnen snel worden opgelost;
  • montage verloopt volgens het vastgelegde ontwerp.
wkb

Stap 5 – Vastlegging voor oplevering en Wkb

Omdat het ventilatiesysteem een punt is waar de kwaliteitsborger zowel tijdens de ontwerp als opleverfase aandacht voor heeft, is het van belang dat berekeningen en adviezen goed gedocumenteerd worden:

  • ventilatieberekeningen op basis van projectgegevens;
  • de technische uitwerking van het gekozen ventilatieconcept en de systeemopbouw;
  • een overzicht van toegepaste componenten en een volledige materiaalstaat.

Hierdoor ontstaat een proces waarin ontwerpkeuzes al vroeg worden vastgelegd en gedeeld, zodat de kwaliteitsborger gedurende het project kan meekijken en de documentatie bij oplevering al beschikbaar is.

Samenvattend – ventilatie van toestel tot dak geregeld

Ubbink verbindt bouw en installatie door ventilatie als compleet proces te ondersteunen:

  • ventilatieadvies met de Aerflux ventilatieconfigurator, inclusief Aerfoam, Air Excellent en dakdoorvoeren;
  • integratie in ruwbouw via samenwerking met betonvloerproducenten;
  • projectmatige levering via groothandel;
  • ondersteuning door technische experts, kennisbank en instructie video’s tijdens uitvoering;
  • documentatie voor oplevering en Wkb.

Ventilatie wordt daarmee georganiseerd als één samenhangend systeem, van luchtverdeling in de woning tot en met de aansluiting op het dak.

Ubbink is je ventilatiepartner

Van de oriëntatie- tot en met uitvoeringsfase kunnen we je project begeleiden. Heb je vragen, neem dan contact op met het Ubbink Adviesteam, telefoon 0313 480 300

Neem contact op